Kalendarz życia Hipolita Cegielskiego

 

 

 

 1813          6 I urodził się we wsi Ławki pod Gnieznem jako syn dzierżawcy majątku Michała i Józefy z                                 Pal­kowskich

1827            rozpoczyna, naukę w szkole średniej w Trzemesznie.

                    Niebawem traci matkę

1830          6 X zostaje uczniem gimnazjum poznańskiego Marii Magdaleny. Główni nauczyciele: A. Popliński,                A.Wannowski

1831/32     pisze wypracowanie szkolne: "Więcej na świecie złego niż dobrego?" - pierwszy przejaw poglądów                     życiowych. Podczas pobytu w gimnazjum daje lekcje języka polskiego synowi dowódcy korpusuV,                  gen. Grolmana

1833            zaprzyjaźnia się z Marcelim Mottym, także z rodziną Suchorzewskich z Tarnowa

1835            Wielkanoc - w Tarnowie zapada na febrę gastryczną,      opieka Suchorzewskich, pomoc Flottwella

                    7-17 IX zdaje egzamin abituriencki

                    30 IX wygłasza mowę pożegnalną w imieniu abi­turientów

                    X wyjeżdża do Berlina, aby na tamtejszym uni­wersytecie rozpocząć studia filologiczne i filozo­-                                ficzne; otrzymuje stypendium rządowe

1836            pisze pierwszą rozprawkę stypendialną ("Porównanie wojny trojańskiej z krucjatami"), mieszka                            wspólnie z Marcelim Mottym; przyjaźń z rodziną Mottych

1837           pisze i publikuje w „Przyjacielu Ludu” rozprawę O Janie Kochanowskim jako poecie lirycznym i                            jego stosunku do wieku szesnastego. Słucha głównie filologów Böckha, Zumpta, Lachmanna,                                   interesuje się filozofią Hegla

                    X zapada na ciężką chorobę, leczy go Marcinkowski, a   opiekują się nim Suchorzewscy i Mottowie

1838           przeżywa depresję, jeździ dwukrotnie do Szczawna (Salzbrunn), kontynuuje przerwane studia

1839           zajmuje go Bopp i gramatyka porównawcza, pisze u Boppa rozprawę doktorską De                                negatione (O prze­czeniu)

                    23 XII rigorosum doktorskie

1840           28 III zdaje egzamin nauczycielski, opuszcza Berlin i wraca do Poznania. Rozpoczyna w gimnazjum                   Marii Magdaleny bezpłatnie pracę nauczycielską, zarabia korepetycjami, mieszka u rodziny                               Mottych, wiąże się uczuciowo z Walentyną Motty, pisze i pu­blikuje w "Orędowniku Naukowym"                           rozprawę O zasadach wychowania w szkołach wyższych

1841            ukazuje się w "Orędowniku Naukowym" rozprawa O powstaniu mowy i szczególnych                                 języków

                    X otrzymuje stanowisko nauczyciela pomocniczego w gimnazjum Marii Magdaleny

                    6 X ślub z Walentyną Motty w farze poznańskiej

1842           IX ogłasza w "Orędowniku Naukowyrn" rozprawę O  słowie       polskim

                    4 XI rodzi się córka Karolina Katarzyna Tekla, pisze podręcznik gramatyki greckiej

1843           III wychodzi Gramatyka języka greckiego, wprowa­dzona do gimnazjów pruskich z językiem                                  wykłado­wym polskim, później do szkół w Galicji

1844            VI zdaje ponownie egzamin nauczycielski

                    VII Cegielscy wyjeżdżają do Szczawna (Salzbrunn) pracuje nad teorią poezji

                    XII aresztowania uczniów gimnazjum Marii Mag­daleny, rozwija się konspiracja wśród                       młodzieży szkolnej

1845           V otrzymuje nominację na nauczyciela zwyczajnego

                    VI na łamach "Orędownika Naukowego" polemizuje ­z W. Gołembiowskim na temat Mickiewicza

                    wychodzi nakładem Żupańskiego Nauka poezji, zawierająca teorię poezji i jej rodzajów oraz                                  znaczny zbiór najcelniejszych wzorów poezji polskiej do teorii zastosowany

                    X na emeryturę przechodzi teść Jan Motty

1846           II policja pruska aresztuje przywódców przygotowywanego powstania L.                                                     Mierosławskiego (12 II) i K. Libelta (14 II)

                    następują dalsze aresztowania

                    wrzenie wśród młodzieży szkolnej

                    3 III w akcji W. Niegolewskiego, mającej na celu uwolnienie aresztowanych, uczestniczy                    będący na stancji u Cegielskiego uczeń Spiller

                    5 III władze nakazują nauczycielom rewizje stan­cji uczniowskich - Cegielski i jego                              koledzy od­mawiają, za co zostają zawieszeni w czynnościach

                    13 III udaje się do Berlina ze skargą

                    27 III odbywa się urzędowe przesłuchanie Cegiel­skiego przez władze poznańskie

                    23 IV władze poznańskie wydają obciążającą opinię

                    14 V odwołuje się do ministra

                    VII jedzie na dwumiesięczną praktykę kupiecką do Berlina

                    l X otwiera w Bazarze handel żelazem

                    wchodzi do dyrekcji Towarzystwa Naukowej Po­mocy

                    7 XI umiera Karol Marcinkowski

1848           20 III wiosna ludów w Poznaniu, powstaje Ko­mitet Narodowy

                    22 III wychodzi pod redakcją Cegielskiego pierwszy   numer "Gazety Polskiej"

                    umowa z Ligą Polską, na mocy której "Gazeta Polska" staje się organem Ligi Polskiej

                    l X redakcję "Gazety Polskiej" przejmuje Marceli Motty

1849           w wyborach do sejmu pruskiego zdobywa mandat poselski z okręgu kościańskiego

                    21 III składa mandat poselski

                    21 III przejmuje z powrotem redakcję "Gazety Polskiej"

                    7 VI zaczyna wychodzić "Dziennik Polski"

1850           zaostrzenie polemiki z "Dziennikiem Polskim"

                    30 VI przestaje wychodzić "Gazeta Polska", rów­nież "Dziennik Polski"

                    VII razem ze Stefańskim tworzy "Gońca Polskie­go", zasilając go swymi artykułami

                    7 XI zostaje wiceprezesem Towarzystwa Naukowej Pomocy

1851           latem przebywa z żoną w Lądku

1852           26 VIII urodził się syn Stefan Cezar Zefiry

                     wychodzi drugie poznańskie wydanie Nauki poezji

                    ukazuje się warszawska edycja Nauki poezji

                    wychodzi książkowe wydanie O slowie polskim i koniugacjach jego

1853            IV zostaje przez poznańską Radę Miejską wybrany do kuratorium powstającej szkoły                      realnej; będzie w nim zasiadał do 1867

                    latem przebywa z żoną u wód w Ems, zwiedza fa­bryki w Zagłębiu Ruhry

                    15 X bierze udział w uroczystości otwarcia szkoły realnej

                    wygłasza na walnym zebraniu Towarzystwa Nauko­wej Pomocy mowę o programowym                      znaczeniu

1854           wiosna, ciężka niemoc Walentyny

1855           1 II otwiera fabrykę przy ulicy koziej

1856           VII jedzie do Soden, gdzie od V z dziećmi przebywa żona

                    25 IX umiera teść, profesor Jan Motty

1857           12 I przewodniczy zebraniu konstytucyjnemu To­warzystwa Przyjaciół Nauk, jest wśród                       42 członków założycieli Towarzystwa

                    13 II zostaje wybrany wiceprezesem Towarzystwa, po tygodniu składa tę godność,                              zamieszcza w czaso­piśmie "Przyroda i Przemysł" cykl artykułów o produkowanych w                           swej fabryce narzędziach i maszy­nach rolniczych

                    latem Walentyna jedzie na kurację do Szczawna, potem oboje Cegielscy wyjeżdżają do                        Sopotu

1858           Narzędzia i maszyny rolnicze wychodzą w wydaniu książkowym

                    ostatni karnawał Walentyny        

                    chorują oboje Cegielscy, Walentyna jedzie do Rei­nerz

                    II wygłasza programowe przemówienie na walnym

                    zebraniu Towarzystwa Naukowej Pomocy

                    nabywa obszerne tereny pod budowę fabryki i willi

                    XII pracuje nad powołaniem nowego pisma codziennego w Poznaniu

1859           l I zaczyna wychodzić "Dziennik Poznański", którego właścicielem jest Cegielski, a głównym redaktorem W. Bentkowski

                    30 IV urodziła się córka Zofia Joanna

                    7 VI umiera żona Walentyna w wieku 36 lat

                    20 X zostaje otwarta odlewnia w nowych zabudowaniach fabrycznych przy ulicy Strzeleckiej

1860           ukazuje się trzecie wydanie Nauki poezji

                    w Radzie Miejskiej Poznania pełni funkcję zastępcy przewodniczącego

1861           11 XII zostaje wybrany prezesem Towarzystwa

                    Przemysłowego

                    przenosi się z mieszkania w Bazarze (ul. Nowa 5)

                    do willi przy ulicy Koziej 9

                    z inicjatywy Cegielskiego powstaje Towarzystwo Pożyczkowe Przemysłowców                                        Poznania

1862           27 II wygłasza na walnym zebraniu Towarzystwa Naukowej Pomocy zasadnicze                                       przemówienie programowe

                    VII - VIII przebywa z córką Karoliną w uzdrowisku     Kissingen

1863           22 I wybucha powstanie styczniowe; różnice poglądów z  W. Bentkowskim

                    23 IX zawiera umowę z L. Merzbachem, odstępując mu od l X "Dziennik Poznański"

1864           wydaje w Brukseli w języku polskim i francuskim broszurę Sprawa polska przed                                      trybunałem kongresu  europejskiego

1865            14 II kreśli w przemówieniu na walnym zebraniu    Towarzystwa Naukowej Pomocy ideał                 wychowaw­czy stypendysty

                    VII przebywa na kuracji w Kissingen

                    VIII odbywa kurację morskich kąpieli w Kołobrzegu

                    X ślub córki Karoliny z dr Piotrem Kęckim

                    18 XII zostaje wybrany prezesem Centralnego Towarzystwa Gospodarczego

1866           4 I przedstawia program działalności Centralnego Towarzystwa Gospodarczego

                    8 II na uroczystym posiedzeniu z okazji 25-lecia Towarzystwa Naukowej Pomocy w sali Bazaru                         czyta opracowaną  przez siebie biografię Karola Marcinkowskiego, wydaną następnie drukiem

                    16 IV przemawia na uroczystości otwarcia nowego gmachu szkoły realnej przy ulicy Strzeleckiej

1867            26 V przemawia na uroczystym obiedzie ku czci J.I. Kraszewskiego

                    VII udaje się z Marcelim Mottym do Paryża na  zwiedzenie wystawy

                    IX przebywa na leczeniu w Kołobrzegu

1868            20 II wygłasza ostatnie przemówienie na walnym zebraniu Towarzystwa Naukowej Pomocy

                    II kończy pisanie książeczki O pisowni Pana L. Rzepeckiego i towarzyszów

                    28 III publikuje w "Ziemianinie" artykuł O siewie rzędowym

                    VII przebywa na kuracji w Kissingen

                    przerabia teorię poezji do nowego wydania Nauki poezji

                    21 XI odpowiada H. Szumanowi w "Ziemianinie” w sprawie szkoły rolniczej

                    30 XI umiera

                    3 XII manifestacyjny pogrzeb

1869            ukazuje się IV wydanie Nauki poezji, z teorią poezji Cegielskiego, a wyborem tekstów poetyckich                            W. Neh­ringa